Kerpiç Kent

0
111

KERPİÇ KENT

Yemen’in en geniş vadisi olan Hardamut bölgesinde çölün ortasında yükselen bir kent olan Şibam kenti, özgün mimari dokusuyla UNESCO tarafından 1992 yılında korumaya alınmıştır. Geçmişi 3. Yüzyıla kadar dayanan kent bir zamanlar Hadramut Krallığı’nın da başkentiydi.

Şibam, Hadramiler tarafından çölden gelen saldırılardan korunmak amacıya inşa edilmiştir. Kerpiç tuğlalardan inşa edilen şehir, 5 ila 10 kat arasında değişen yapılarıyla bitişik nizam olarak planlanmıştır. Yüksek yapıları temel alan en eski ve en iyi kent planlamasına sahiptir.

Baharat ve tütsü ticareti yolunda bulunan kentte konut, ticaret, eğitim ve dini yapılarla birlikte kerpiç sur duvarları vardır. Yapımı 10. yüzyıla dayanan Rashid Camisi ile birlikte toplam 7 adet cami bulunmaktadır.

 

Şibam Kent Planlaması
Üstten görünüş

 

 

 

 

 

 

16. Yüzyıldan itibaren yapılaşmaya başlanılan kentin yapıları güneşte kurutulmuş kerpiç tuğlalardan yapılmış, trapezoid şekilli duvarlarla inşa edilmiştir. Konutların zemin katları genelde kiler olarak, 1. katları erkeklerin sosyalleştiği alan 2. Ve 3. katları kadınların kullandığı alan ve en üst katları tüm aile bireylerinin kullandığı alanlardır. En üst katların yükseklikleri daha fazladır ve buralarda pencerelerde, tavanı destekleyen ahşap sütunlarda oyma-süsleme işleri bulunmaktadır. Tüm aile bireylerinin kullandığı bu katlarda evleri birbirine bağlayan köprüler ve kapılar bulunmaktadır. Bu kapılar hem kaçış için hem de kullanım kolaylığı açısından (özellikler yaşlılar için) kullanılmaktadır.

Kente ait bir yapının görünüşü
Kentin dar sokakları

  

500 yıldır ayakta olan kentte yapılar halen eski yöntemler kullanılarak yapılmakta ve günlük yaşam devam etmektedir. Kentte yapıların cephelerini rüzgar ve yağmurdan korumak için sıvayla kalın bir mantolama yapılmaktadır.Üst katlarda büyük pencereler bulunurken alt katlarda pencereler küçülmekte ve alt katlar duvarların içine yapılan kanallarla havalandırılmaktadır.

   

Kerpiç, her zaman dayanıksız bir malzeme olarak bilinse de görüldüğü üzere doğru inşa teknikleriyle hem yüksek katlı hem de dayanıklı yapılar yapılabilmektedir. Ayrıca ekonomik, sağlıklı, ve sürdürebilir bir malzeme olan kerpiç üretilirken de diğer malzemelere nazaran daha az enerji gerektirmektedir. Nefes alan yapısıyla insan ve çevre sağlığına zarar vermemekte ve ısıtma-soğutmada yapı içerisinde daha az enerjiye ihtiyaç duyulmaktadır.

Şibam kenti kerpiç malzemenin kullanıldığı en iyi örneklerden biridir.

[su_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=zm8OGIZ7tag” width=”440″]

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here